Wystąpienie: Maciej Tomczykiewicz
KO 21.10.2026, godz. 11:24, 67. posiedzenie Sejmu, Poseł
Punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2867 i 3075).
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pochylamy się dzisiaj nad projektem rozwiązującym problem, który w pewnym sensie kiedyś nie występował. Jeden z tych problemów, nad którymi dzisiaj się pochylamy, to kwestia przedłużenia orzekania sędziego po osiągnięciu wieku, który normalnie skutkowałby przejściem w stan spoczynku. Zazwyczaj dotyczy to sędziów, którzy są zdrowi, często chętni do dalszej pracy dla Rzeczypospolitej, do orzekania. Kiedyś było tak, że te osoby składały stosowny wniosek i bez większego problemu dostawały prawo dalszego orzekania, mogły spokojnie wykonywać swoją pracę. Potem niestety przyszło Prawo i Sprawiedliwość, razem ze swoimi świetnymi pomysłami, z panem Michałem W., i stwierdziło: Zmieniamy zasady gry. Już nie jest tak, że każdy sędzia gotowy dalej orzekać, w pełni sił, może dalej orzekać. Nie, panowie z PiS-u mówili "z palca": Temu wolno, temu nie wolno. Zaczęła się procedura przed Krajową Radą Sądownictwa. Kiedyś normalna, pod neo-KRS stała się patologiczna. Bo co decydowało o tym, czy sędzia może dalej orzekać po osiągnięciu tego wieku? Nie warunki zdrowotne, siła, gotowość do dalszego orzekania, tylko zdanie partii. Neo-KRS obsadzony przez waszych kolegów, panie Woś, nie pochylał się nad opiniami lekarzy o stanie zdrowia. To ich w ogóle nie interesowało. Każdy, kto chociaż odrobinę przyglądał się pracom neo-KRS-u w tym zakresie, to widział. Ich nie interesował stan zdrowia, który powinien być przesłanką dla dalszego orzekania. Waszych kolegów i was interesowało, jak ten sędzia wcześniej orzekał, czy stawał w obronie praworządności.
W związku z tym, żeby już więcej nie było tego problemu... Teraz on nie występuje, jest prawidłowo obsadzona KRS i mogłoby to normalnie funkcjonować, ale chodzi o to, żeby zabezpieczyć się na przyszłość. Ten projekt ustawy sprawia, że już nie będzie uznaniowości w tym procesie, nie będzie wyrażania zgody na dalsze orzekanie. Sędzia, jeśli przedstawi stosowne dokumenty potwierdzające, że jest zdrowy i zdolny do dalszego orzekania, od jedynej osoby, która jest w stanie to stwierdzić, czyli od lekarza, będzie mógł dalej orzekać.
Drugim problemem, który rozwiązujemy - ten problem występował już od lat - jest kwestia delegacji sędziowskich. Niestety doszło do tego, że do Ministerstwa Sprawiedliwości, oprócz sędziów, którzy tam trafiali, żeby wykonać konkretną robotę, którzy znali się na jakiejś konkretnej działce i mieli pomóc ministerstwu tę działkę zreformować, trafiali ludzie, dajmy na to, na przechowanie. Do tego często trafiali tam ludzie, którzy stamtąd do orzekania nie wracali. Szanowni państwo, jak sędzia trafia na delegację i jest w tej delegacji 2, 3, 4 lata, to ma wiedzę, którą wyniósł z sali sądowej, z praktyki. A jaką wiedzę sędziowską ma sędzia, który od 20 czy 25 lat nie widział sali sądowej? Żadnej. On staje się zwykłym urzędnikiem, więc nie ma potrzeby, żeby funkcjonował w tym systemie jako sędzia. Jeżeli ministerstwo potrzebuje urzędników, powinno zatrudniać urzędników. Ta ustawa zmierza w tym kierunku. Okresy delegacji będą wynosić 4 lata, ewentualne przedłużenie na dalszy okres nastąpi pod warunkiem, że wrócą do orzekania i z powrotem w tym sądzie będą orzekać, będą pracować, będą rozstrzygać sprawy obywateli. Tak to powinno wyglądać: sędzia jest delegowany tylko wtedy, kiedy jest naprawdę, naprawdę potrzebny.
W tej ustawie jest jeszcze trzecia rzecz: zachęcamy sędziów, którzy mogą przejść w stan spoczynku, do tego (Dzwonek), żeby kontynuowali swoją pracę orzeczniczą.
Panie Marszałku! Na pana ręce w imieniu klubu składam stosowne poprawki.
W tej sprawie
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2867, 3075)
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie)Transmisja (ok. godz. 11:24) (otwiera się w nowej karcie)
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 24.10.2026 14:35
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

